Aylanma-saldo qaydnomasini tushunish qo‘llanmasi
Aylanma-saldo qaydnomasida har bir hisobvaraq to‘rtta ustunga ega: boshlang‘ich qoldiq, debet aylanmasi, kredit aylanmasi va davr oxiridagi qoldiq. Ularni bitta izohli misolda ko‘rib chiqamiz.
Har bir ustun nimani anglatadi
- Boshlang‘ich qoldiq — davr boshida hisobvaraqda qancha bo‘lgan: kiritilgan boshlang‘ich qoldiqlar yoki oldingi davrdan ko‘chirilgan qiymat.
- Debet aylanmasi — davr uchun hisobvaraq debeti bo‘yicha barcha o‘tkazmalar summasi.
- Kredit aylanmasi — davr uchun hisobvaraq krediti bo‘yicha barcha o‘tkazmalar summasi.
- Davr oxiridagi qoldiq — boshlang‘ich qoldiq va davr aylanmalari yig‘indisi, hisobvaraq faol yoki passiv ekanligiga qarab.
Hisobvaraq harakati misoli
O‘ylab topilgan misol — «Xaridorlar bilan hisob-kitoblar» hisobvarag‘i (faol hisobvaraq, qoldiq debet bo‘yicha o‘sadi):
| Boshlanish | Debet | Kredit | Oxiri |
|---|---|---|---|
| 6 500 000 | 12 000 000 | 9 800 000 | 8 700 000 |
Hisob-kitob: 6 500 000 (boshlanish) + 12 000 000 (mijozlarga yangi hisob-fakturalar, debet) − 9 800 000 (mijozlardan olingan to‘lovlar, kredit) = 8 700 000 (oxiri). Debet aylanmasi bu yerda — taqdim etilgan hisob-fakturalar, kredit aylanmasi — olingan to‘lovlar.
Nega jami tengligi yetarli emas
Butun qaydnomaning debet va kredit itog‘lari tengligi ikki tomonlama yozuv balansini tasdiqlaydi, lekin har bir operatsiyaning to‘liqligi va to‘g‘riligini tekshirmaydi. Agar biror hisobvaraq uchun boshlang‘ich qoldiq kiritilmagan bo‘lsa, ASQ aynan shu hisobvaraq bo‘yicha pasaytirilgan qiymatlarni ko‘rsatadi, biroq butun qaydnoma bo‘yicha itog‘lar tengligi saqlanadi.
Bog‘liq sahifalar
Keyingi qadam — shaxsiy kabinetga kirish va birinchi tashkilotni ulash.